Buhar Kazanında Çözünmüş Oksijen ve Pitting Korozyonu: Şartlandırma Yaklaşımı

Çözünmüş Oksijen Neden Kritik Bir Delinme Riskidir?

Buhar kazanı besi suyunda taşınan çözünmüş oksijen, özellikle sıcak metal yüzeylerde küçük çaplı fakat derin çukurlar oluşturan oyuklanma (pitting) korozyonunun temel nedenlerinden biridir. Bu hasar, metal yüzeyinin tamamında homojen ilerlemek yerine dar bölgelerde yoğunlaşır; bu yüzden kazanın genel metal kalınlığı iyi görünse bile duman borularında, ekonomizerde veya besleme hattında ani delinmeler yaşanabilir. Sıcaklık yükseldikçe oksijenin korozif reaksiyon hızı artar. Sistemdeki hava sızıntıları, degazör sıcaklığının düşmesi, sık soğuk makyaj suyu girişi ve duruş-kalkış (standby) dönemlerinde ıslak/kuru koruma eksikliği riski büyüten başlıca işletme faktörleridir.

Mekanik Deaerasyon ve Kimyasal Oksijen Tutucu Uyumu

Doğru şartlandırma yaklaşımının ilk adımı, degazör (termik deaeratör) çalışma sıcaklığını ve basıncını besi suyu analizleriyle birlikte okumaktır. Mekanik deaerasyon sonrası kalan eser miktardaki çözünmüş oksijeni bağlamak ve metal yüzeyinde koruyucu pasif magnetit (Fe₃O₄) tabakasını desteklemek için kimyasal oksijen tutucular devreye girer. Elif Çevre Kimya’nın kazan kimyasalları sayfasında DEHA (Dietilhidroksilamin), karbonhidrazid ve katalizli sodyum sülfit gibi oksijen tutucular yer alır. Uçucu organik oksijen tutucular (DEHA gibi) kazan suyuna ek iletkenlik yüklemeden buhar hattına da taşınabilirken; sülfit bazlı ürünler kazan basıncı, blöf rejimi ve buharın kullanım noktasına göre değerlendirilir.

Şartlandırma Tek Başına Değil, Düzenli İzlemeyle Yürür

Uygun ürün; kazan çalışma basıncı, besi suyu sıcaklığı, kondens dönüş oranı, buharın prosesle doğrudan teması ve malzeme yapısına göre belirlenmelidir. pH, iletkenlik, toplam demir taşınımı ve oksijen tutucu bakiye ölçümleri düzenli kayıt altına alınmalıdır. Su analizi ve tesis işletme verileri incelenmeden sabit dozaj veya performans taahhüt edilmez.

Saha Kontrol ve İzleme Listesi

Kimyasal dozaj ve sistem kapasitesi kararları analiz ve tesis koşullarıyla belirlenmelidir; sabit dozaj veya performans garantisi verilmez.

• Degazör kubbe sıcaklığı, çalışma basıncı ve havalık (vent) vanasının kontrolü
• Besi suyu tankı ve pompa emiş hatlarında hava sızıntısı / kavitasyon kontrolü
• Kazan çalışma basıncına ve buhar kullanım amacına göre uçucu (DEHA) veya inorganik oksijen tutucu seçimi
• Besi suyu ve kazan blöf suyunda pH, iletkenlik ve çözünmüş/toplam demir takibi
• Duruşta bekleyen kazanlar için ıslak veya kuru koruma prosedürünün tanımlanması